Roest en conservering; feiten en fabels

U heeft ze vast zelf ook wel eens gehoord, de beweringen dat je een stalen boot “continu” opnieuw aan het verven bent, dat een stalen boot doorroest waar je bij staat, dat een stalen boot moeilijk in het onderhoud is. Maar wat is er nu eigenlijk van waar?

Staal roest, dat is een feit waar we niet omheen kunnen, maar de werkelijke snelheid en omvang van dat proces zal u wellicht verbazen. Voor het corrosie-proces moet het onbedekte staal blootgesteld worden aan zuurstof en water. Hebben zuurstof en water geen toegang tot het metaal, zal het roestproces dan ook niet in gang gezet worden. Dit houdt in dat een boot die over een goede, onbeschadigde verflaag beschikt, niet roest.

Een beschadiging in de verflaag zal tot resultaat hebben dat bij het blootgelegde metaal een bruine verkleuring optreed. Echter, deze bruine verkleuring is géén roest, maar oxidatie. Oxidatie op zich kan geheel verwijderd worden zonder dat er schade aan het onderliggende metaal optreed. Wordt er te lang gewacht met met het verwijderen van de oxidatie, komt de echte roest pas om de hoek kijken.

Als men oxide verwijderd, is de eventueel aanwezige roest zichtbaar als puntjes of vlakjes die donkerder zijn als het omringende metaal. Deze plekjes zijn de daadwerkelijke roest. Het interessante feit hierbij is dat wanneer dit proces toegestaan wordt zich ongehinderd voort te zetten, één millimeter staal zich om zal zetten in een plak roest van vijftién millimeter dik. Dat houdt in dat als u een metalen boot ziet waarop een stevige plak roest van pakweg vijf millimeter dik zit, er pas één derde millimeter staal is aangetast. Voordat een plak roest zich tot deze dikte heeft ontwikkeld, is de boot in kwestie al enige jaren onbeheerd aan zijn lot over gelaten. Het is dus van belang om de verflaag van een stalen schip intact te houden.

De levensduur van een verfsysteem kan al aanzienlijk verlengd worden door deze goed schoon te houden en regelmatig even beginnende aangroei te verwijderen met een bezem of borstel. Aangroei moet men eigenlijk zien als planten. Net als bij de versie bij u thuis in de bloempot hebben deze planten een soort wortels, die, als ze toegestaan worden te groeien, de verflaag zullen doorboren. Een verflaag beschikt van nieuws af aan over substanties die de verf flexibel houden, waardoor de verf beter bestand is tegen contactschade. Na verloop van tijd neemt deze flexibiliteit af, en neemt het risico op beschadiging dus toe. Deze flexibiliteit kan hersteld worden met behulp van speciale was, maar vetten zoals zuurvrije vaseline of uierzalf volstaan ook.

Aan de grond lopen, een ongelukkige manoeuvre bij het aanleggen, of het niet correct plaatsen van stootbescherming kunnen ook allemaal oorzaken zijn van beschadiging van de verflaag. Door deze kleine beschadigingen gelijk bij te werken, en de eerdergenoemde punten in acht te nemen, gaat een modern twee-componenten verfsysteem met gemak enkele jaren mee. Wordt een stalen schip (tijdig) onderhoud ontzegd, zal de levensduur aangetast worden. Wordt een stalen schip tijdig en correct onderhouden, gaat het eeuwig mee.